एउटा संख्या छ—१,१००,०००,०००,०००। अर्थात् १.१ ट्रिलियन। यसमा १२ वटा शून्य छन्। यो यति ठूलो संख्या हो कि सामान्य मानिसलाई यसको वास्तविक आकार कल्पना गर्न पनि कठिन हुन्छ। तर हाल सार्वजनिक भएका विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय रिपोर्टहरूका अनुसार एलन मस्कको कुल सम्पत्ति १.१ ट्रिलियन अमेरिकी डलर नाघेको अनुमान गरिएको छ।

यदि यी अनुमानहरू सही साबित भए भने मस्क मानव इतिहासकै पहिलो ट्रिलियनियर बनेका छन्। यो केवल एक व्यक्तिको सम्पत्तिको कथा मात्र होइन, आधुनिक विश्वमा धन सम्पत्ति कति ठूलो स्तरमा केन्द्रित हुन सक्छ भन्ने विषयमा नयाँ बहसको सुरुआत पनि हो।

ट्रिलियन डलर कति ठूलो रकम हो ?

१.१ ट्रिलियन अमेरिकी डलरको आकार बुझ्न एउटा सरल उदाहरण हेरौं। हाल १ अमेरिकी डलर करिब १५० नेपाली रुपैयाँ बराबर मान्दा १० लाख अमेरिकी डलर अर्थात् १ मिलियन डलर करिब १५ करोड रुपैयाँ बराबर हुन्छ।

यदि कसैले हरेक दिन १५ करोड रुपैयाँ (१ मिलियन अमेरिकी डलर) खर्च गर्‍यो भने पनि १.१ ट्रिलियन डलर बराबरको सम्पत्ति सकिन करिब ३ हजार १४ वर्ष लाग्नेछ।

त्यसैगरी, यदि तपाईंले प्रत्येक सेकेन्डमा १ डलर गन्न थाल्नुभयो भने १.१ ट्रिलियन डलर पुग्न करिब ३४ हजार ८६५ वर्ष लाग्छ। अर्थात् मानव सभ्यताको धेरै इतिहासभन्दा पनि लामो समय।

यसबाट मात्रै पनि ट्रिलियन डलर स्तरको सम्पत्ति कति विशाल हुन्छ भन्ने अनुमान गर्न सकिन्छ।

मस्कको सम्पत्ति कसरी यति ठूलो भयो ?

एलन मस्कको सम्पत्तिको मुख्य स्रोत टेस्ला, स्पेसएक्स, एक्स (पूर्व ट्विटर), न्युरालिङ्क तथा अन्य प्रविधि कम्पनीहरूमा रहेको उनको स्वामित्व हो। विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरू, विश्लेषकहरू तथा सम्पत्ति ट्र्याक गर्ने प्लेटफर्महरूको अनुमान अनुसार स्पेसएक्सको मूल्यमा भएको तीव्र वृद्धिले मस्कको सम्पत्तिमा ठूलो उछाल ल्याएको छ।

विशेष गरी स्पेसएक्सको मूल्याङ्कन ट्रिलियन डलरको हाराहारीमा पुगेको दाबी सार्वजनिक भएपछि मस्कको व्यक्तिगत सम्पत्ति पनि १ ट्रिलियन डलरभन्दा माथि पुगेको अनुमान गरिएको हो।

यद्यपि यो सम्पत्ति अधिकांश रूपमा नगद नभई कम्पनीका शेयर तथा स्वामित्वको मूल्यमा आधारित हुन्छ। यसको अर्थ मस्कको बैंक खातामा १.१ ट्रिलियन डलर नगद रहेको होइन। तर बजार मूल्यका आधारमा उनको स्वामित्वको कुल मूल्य त्यति पुगेको अनुमान गरिएको हो।

यति धेरै पैसाले के गर्न सकिन्छ ?

१.१ ट्रिलियन डलर विश्वका अधिकांश देशहरूको वार्षिक बजेटभन्दा ठूलो रकम हो। यो रकमले विश्वका केही ठूला बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूको कुल बजार मूल्यसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने आर्थिक शक्ति प्रतिनिधित्व गर्छ।

यस स्तरको सम्पत्ति विश्वका धेरै देशहरूको कुल वार्षिक आर्थिक उत्पादन (GDP) भन्दा पनि ठूलो छ। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) का तथ्याङ्क अनुसार विश्वका सीमित संख्याका देशहरूको मात्र अर्थतन्त्र १ ट्रिलियन डलरभन्दा माथि छ।

यसको अर्थ विश्वका अधिकांश देशहरूको एक वर्षको आर्थिक उत्पादनभन्दा ठूलो सम्पत्ति एक व्यक्तिसँग रहेको हुन सक्छ।

धन र असमानताको नयाँ बहस

एलन मस्कको सम्भावित ट्रिलियन डलर सम्पत्तिले फेरि एकपटक विश्वव्यापी आर्थिक असमानतामाथि बहस सुरु गराएको छ। एकातिर कृत्रिम बुद्धिमत्ता, अन्तरिक्ष प्रविधि र नवप्रवर्तनले अभूतपूर्व सम्पत्ति सिर्जना गरिरहेका छन् भने अर्कोतर्फ विश्वका करोडौं मानिस अझै आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्न संघर्ष गरिरहेका छन्।

मस्कको सम्पत्ति केवल एउटा आर्थिक तथ्याङ्क मात्र होइन, आधुनिक विश्वको आर्थिक संरचना, प्रविधिको प्रभाव र सम्पत्तिको असाधारण केन्द्रिकरणको प्रतीकका रूपमा पनि हेरिएको छ। दैनिक १५ करोड रुपैयाँ खर्च गर्दा पनि तीन हजार वर्षभन्दा बढी समय लाग्ने सम्पत्तिको परिमाणले ट्रिलियन डलरको वास्तविक अर्थ स्पष्ट रूपमा देखाउँछ।

नोट: यस समाचारको अघिल्लो संस्करणमा केही तथ्याङ्कीय त्रुटि रहेकाले सम्बन्धित गणना तथा विवरण सच्याइएको छ।